JE ISAYA 9:6 INASEMA YESU NI MUNGU MUUMBAJI?

Je Kristo ni Baba wa milele?

Isaya 9:6 “Maana kwa ajili yetu mtoto amezaliwa,

Tumepewa mtoto mwanamume; Na uweza wa

kifalme utakuwa begani mwake; Naye ataitwa jina

lake, Mshauri wa ajabu, Mungu mwenye nguvu,

Baba wa milele , Mfalme wa amani.”

Wanautatu wengi hutumia fungu hili kudai kwamba

Yesu ndiye Mungu Baba, kwa sababu ya neno

“Baba wa milele” lililo hapo. Lakini tatizo kubwa lililo

hapo ni kwamba, watu wengi hawaelewi maana

halisi ya maneno “Baba wa milele”, maneno haya

hayamaanishi kwamba Yesu ndiye Mungu Baba,

bali ni jina tu ambalo Yesu kama Mwana wa Mungu

angeitwa, tena hata hivyo, maneno haya

yametafsiriwa vibaya tofauti na maana zake sahihi.

Tena inashangaza kuona kwamba fungu la Isaya

9:6 linatofautiana maneno na maana zake katika

nakala mbalimbali za mapema sana. Hapa

tutaangalia tofauti iliyopo kati ya nakala za kiebrania

za mapema zinazoaminika za “Dead Sea Scroll

(DSS)”, na “Masoretic Text (MT)”, na nakala moja

ya Kigiriki ya “Septuagint (LXX)” iliyotafsiriwa na

Wayahudi 70.

…Mungu Mwenye nguvu

Isaya 9:6 DSS.

Echa hii ni nakala ya Dead Sea Scroll katika

fungu la Isaya 9:6. Kwenye mstari wa chini neno la

upande wa kuria lililopigiwa mstari ni אלגבור

(elgibor). Ambalo katika nakala ya Masoretic text

limeandikwa kama maneno mawili – אל גבור (el

gibor). Neno אל (el) linamaanisha “Mungu”, na neno

גבור (gibor) linamaanisha “shujaa”. Kwa pamoja

maneno haya yanamaanisha “Mungu ni shujaa”.

Kwa sababu maneno haya mawili yameandikwa

kama neno moja katika Dead Sea Scroll inaonekana

kwamba maneno haya mawili ni jina tu ambalo ni –

“elgibor”.

Kwa mfano; neno עמנואל (imanuel) katika Isaya

7:14, kwenye Dead Sea Scroll ni neno moja. Lakini

katika Masoretic text neno hili limeandikwa kama

maneno mawili עמנו אל (imanu el). Neno עמנו

(imanu) linamaanisha “pamoja nasi” na neno אל (el)

linamaanisha “Mungu”; Kwa pamoja ni “Mungu

pamoja nasi”. Lakini kwa sababu katika DSS

limeandikwa kama neno moja inaonesha kuwa hilo

ni jina tu ambalo ni – “imanuel”

Neno מִיכָאֵל (Mikael) linalopatikana katika 1Nyakati

12:21, Yuda 1:9 n.k., ni muungano wa maneno

mawili ambayo ni מִיכָ (Mika) linalomaanisha “nani

kama” na אֵל (el) linalomaanisha “Mungu”. Kwa

pamoja ni “nani kama Mungu”. Kwa sababu maneno

yote mawili yameunganishwa kama moja, hivyo hilo

ni jina tu la – “Mikael” na sio sentensi; na hivyo

ndivyo lilivyotafsiriwa katika Biblia.

Neno אֱלִישָׁע (Elisha) linapatikana katika 1 Wafalme

19:16, 17, 19 n.k, nalo ni muunganiko wa maneno

mawili אֱלִ (el) linalomaanisha “Mungu” na ישָׁע (sha)

linalomaanisha “wokovu”. Kwa pamoja itamaanisha

“Mungu ni wokovu”. Kwa sababu maneno yote

mawili yameunganishwa kuwa moja tu, hivyo hilo ni

jina tu la – “Elisha” na ndivyo lilivyotafsiriwa

kwenye Biblia.

Kuna majina mengi sana katika Biblia ya kutolea

mifano, na hapa nitaonyesha baadhi yake kwa ufupi.

Jina אֱלִיהוּא (Elihu) linamaanisha “Yeye ni Mungu

wangu”. Jina (Eliel) linamaanisha “Mungu [wangu] ni

Mungu”. Jina אֶלְעָזָר (Elazar) linamaanisha “Mungu

amesaidia”. Jina אֵלִיָּה (Eliyyah) -Eliya- linamaanisha

“Yah ni Mungu”. Na jina שְׁמוּאֵל (Shemuel) -

Samweli- linamaanisha “jina la Mungu”. Hivyo, neno

“Mungu mwenye nguvu” katika Isaya 9:6 kutokana

na Dead Sea Scroll (DSS) ni אלגבור (elgibor). Lakini

katika Masoretic text (MT) neno hili limegawanywa

kuwa mawili – אל גבור (el gibor). Neno אל (el)

linamaanisha “Mungu” na גבור (gibor) linamaanisha

“shujaa”. Kwa pamoja linatafsiriwa kama “Mungu ni

shujaa”. Lakini kwa sababu katika Dead Sea Scrolls

maneno haya mawili ni neno moja tu, hivyo hilo ni

jina tu la – “elgibor” na sio sentensi; na hivyo

ndivyo lilipaswa kutafsiliwa; kama vile majina

mengine mengi yalivyotafsiriwa; kama vile, Imanuel,

Elisha, Eliya, Mikael, Elihudi, Samweli n.k., haya yote

hayakutafsiriwa kama sentensi bali kama jina tu.

…Baba wa milele

Isaya 9:6

Katika picha hii; angalia katika mstari wa chini.

Maneno mawili ya katikati yaliyopigiwa mstari ni אבי

עד (aviy ad). Neno אבי (aviy) linamaanisha “baba

wa..” na עד (ad) linamaanisha “tena” au

“mpaka” (Zab 104:23), na “daima”, “siku zote” (Zab

61:8), au milele(ever). Neno hili עד (ad/ed) mara

nyingi hutumiwa katika maneno לעלם ועד (l’olam

v’ed). Wakati linapotumiwa kama hivi humaanisha

“milele na milele” (forever and ever), kwa uhalisia

humaanisha “mpaka milele na tena” (to eternity and

again). Neno (aviy) na (ad) yote mawili katika

Masoretic text yameandikwa kama neno moja

kuonyesha kuwa hilo ni jina tu la – “Aviyad”

Notes on the Bible, na Albert Barnes, inasema,

“Chaldee (Kikaldayo) inaweka msemo huu, ‘mtu

kukaa milele.’ Vulgate, ‘Baba wa nyakati zijazo.’

Lowth, ‘Baba wa umri wa milele.’ Kwa uhalisia, ni

“Baba wa milele.”

Hivyo, Isaya 9:6 haisemi kwamba Yesu ni Mungu

Baba, bali Yesu ni “Baba wa nyakati zote

zinazokuja”. Neno “milele” la kiingereza

“evalasting” linamaanisha “milele kwa siku zijazo”,

ni tofauti na neno “eternity” linalomaanisha “milele

bila mwanzo wala mwisho”. Ukilinganisha na neno

la kiebrania (ad) ambalo kwa kifupi linamaanisha

“ever/forever” (milele/daima) hii ni kwa wakati wa

mbele. Hata hivyo maneno “Baba wa milele” katika

nakala ya kiebrania ya Masoretic text yameandikwa

kwa pamoja kama אביעד (aviyad) kuonyesha

kwamba hilo ni jina tu la – “Aviyad” kama vile jina

Elisha linamaanisha “Mungu ni wokovu” lakini Elisha

mwenyewe sio Mungu, na Jina Samwel

linamaanisha “Jina la Mungu” lakini Samweli

mwenyewe sio Mungu, na jina Eliya linamaanisha

“Yah ni Mungu” lakini Eliya mwenyewe sio Yah wala

Mungu, na Jina Isaya linamaanisha “Yah huokoa”

lakini Isaya mwenyewe sio Yah wala Mungu. Vivyo

hivyo, jina Aviyad linamaanisha “Baba wa milele

kwa nyakati zijazo” lakini Yesu mwenyewe siyo

Mungu Baba.

…Mfalme wa amani

Isaya 9:6 DSS

Katika picha hii ya Isa 9:6 katika Dead Sea Scrolls.

Katika mstari wa chini, maneno ya upande wa

kushoto mwishoni yaliyopigiwa mstari ni שר השלום

(sar hashalom). Katika Masoretic text maneno haya

yameandikwa kama שר שלום (sar shalom), neno ה

(ha) ambalo halina maana kwa kiswahili lakini kwa

kingereza linamaanisha “the” halipo. Neno שר (sar)

linamaanisha “mtawala” na שלום (shalom)

linamaanisha “amani” (au kiuhalisi zaidi “zima” au

“kamili”). Maneno katika Masoretic text

yangetafsiriwa kama “mtawala wa amani”, wakati

katika Dead Sea Scroll yangetafsiriwa kama

“mtawala wa (the) amani”. Inaonekana kwamba

neno השלום (hashalom) katika DSS nalo ni jina tu –

“hashalom” (ni jina lingine kwa ajili ya

“Yerusalemu”?). Hivyo, katika mtindo huu fungu la

Isaya 9:6 lingetafsiriwa kama hivi; Kuhusu mtoto

ambaye tumepewa atakayeitwa Mshauri wa Ajabu,

“Eligibor, Aviyad, Mtawala wa Hashalom ” kitu

ambacho ni tofauti sana na fungu linavyosomeka

sasa.

Kwanini kuna tofauti kati ya DSS, MT na Septuagint?

Dead Sea Scrolls (DSS) ni magombo ya maandiko

ya kiebrania, kiaramu na kigiriki yaliyovumbuliwa

kati ya mwaka 1946 na 1956 katika mapango 7

karibu na Bahari ya Chumvi, inaaminika kwamba

magombo hayo yalifichwa na Wayahudi waliokuwa

wakikimbia vita katika Yerusalemu kati ya mwaka

66 hadi 73 B.K.

Masoretic Text (MT) ni kazi ya kundi la waandishi

wa Kiyahudi linaloitwa Wamasorete katika karne ya

5 B.K. walikusanyika kuhariri, kuchagua na kunakiri,

maandiko ya kiebrania ili kuongeza vokali na

matamshi katika konsonanti za kiebrania. Kazi hii

ilifanyika katika 500-700 BK.

Septuagint (LXX) ni Maandiko ya kigiriki ya Agano la

Kale yaliyotafsiriwa kutoka katika lugha ya

kiebrania. Septuagint ilitafsiriwa huko Iskandria,

Misiri, kwa ajili ya kutumiwa na jumuiya ya

Wayahudi walioongea kigiriki huko. Septuagint

ilianza kutafsiliwa tangu karne ya tatu K.K hadi

karne ya pili katikati K.K..

Hivyo, tofauti iliyopo ni kwamba MT imehaririwa na

kuongezwa vokali na matamshi; kwa mfano jina

“Imauel” katika MT ni “Imanu el”, hii ni tofauti na

DSS ambayo inaonyesha kama “imanuel” ambalo ni

jina tu na si maneno.

Ukweli zaidi katika Isaya 9:6 unaothibitisha kuwa

Yesu sio Mungu Baba

Kama tulivyoona huko nyuma, kwamba Isaya 9:6

ina mkanganyiko mkubwa kwa sababu ya

kutofautiana kivokali katika nakala zote za DSS na

MT. Lakini hata hivyo bado kuna nuru katika fungu

hili inayoonyesha wazi kwamba Yesu siyo Mungu

Baba kiuharisia. Mtu yeyote anayependa nuru ili

awe huru, natumaini kwa nuru hii iliyopo katika

fungu hili anaweza kuja katika hitimisho kwamba

Yesu si Mungu Baba, bali ni Mwana wa Mungu, na

Mwana wa Mungu akikuweka huru utakuwa huru

kwelikweli.

…Na jina lake ataitwa

Isaya 9:6 inaongelea mtoto ambaye angezaliwa na

kuitwa majina kama tuliyoona huko nyuma, na

mengine tutakayoona huko mbele. Yohana 1:1

ikizungumzia mtoto huyo atakayekuja inasema

kuwa “Yeye [Neno] alikuwa ni Mungu, Naye [Neno]

alikuwa kwa Mungu”. Kuonyesha wazi kwamba

mtoto huyo hakuwa Baba bali alikuwa kwa Mungu

Baba. Na Yohana 1:14 inathibitisha kwamba

“alikuwa ni Mwana wa pekee wa Mungu” na hii ndio

sababu alikuwa Mungu kwa asili; kwa sababu

alikuwa ni Mwana wa Mungu. Yohana 1:14 inaweka

wazi zaidi kwamba huyu “Mwana wa Mungu

alifanyika mwili wa kibinaadamu akakaa kwetu”. Ili

afanane na sisi ni lazima angezaliwa na mwanamke

(Maria) ili arithi asili ya ubinaadamu na mwili wa

dhambi (Rum 8:3) kutoka kwake. Na hivyo hapa

ndipo unabii wa Isaya 9:6 unatimia kwamba “kwetu

mtoto amezaliwa, tumepewa mtoto”. Mtume Paulo

katika Wafilipi 2:5-7 anashuhudia ya kuwa “mtoto

huyu hapo zamani alikuwa anafanana na Mungu

katika asili, tabia, na sifa.” Anasema zaidi kuwa,

“mtoto huyu aliamua kuiacha hali ya kufanana na

Mungu, na akaamua kuchukua juu yake hali ya

kufanana na mwanadamu”. Na Mika 5:2-3 kuhusu

mtoto huyu inatuambia kuwa “angetokea

Bethelehem” lakini “alikuwepo tangu zamani za

kale, tangu milele”. Si kwamba Yeye ni wa milele

asiye na mwanzo, hapana! Lakini ni wa zamani

sana kiasi kwamba akili ya mwanadamu haiwezi

kung’amua, na hivyo kwa mwanadamu ni kama

milele (angalia Mithali 8:22-25).

Biblia inatuambia kwamba mtoto ataitwa jina lake,

neno la kiebrania וַיִּקְרָ֤א kwa ajili ya “ataitwa”

limetafsiriwa katika Mwanzo 5:29 kama “atamwita”,

na katika Mwanzo 26:18 kama “akaviita”. Neno

וַיִּקְרָ֤א ( way·yiq·rā) linapatikana mara 201 katika

Biblia yote na limetafsiriwa kuonyesha mtu fulani

anamwita jina mtu flani mwingine. Hivyo, Isaya 9:6

itakuwa inasema, “Naye atamwita jina lake Mshauri

wa Ajabu, Elgibor (Mungu ni shujaa)” kumaanisha

kwamba Mungu ndiye atamwita Yesu jina hilo. Na

hii imethibitishwa katika Zaburi 45:6-7 na

Waebrania 1:8-9 ambapo Mungu Baba Mwenyewe

anamwita Yesu kuwa ni Mungu. Hivyo majina hayo

katika Isaya 9:6 Mungu Baba ndiye alimwita Yesu,

na hivyo Yesu sio Mungu Baba Mwenyewe.

Waebrania 1:8,9 “Lakini kwa habari za Mwana

asema, Kiti chako cha enzi, Mungu, ni cha milele na

milele; Na fimbo ya ufalme wako ni fimbo ya adili.

Umependa haki, umechukia maasi; Kwa hiyo

Mungu, Mungu wako, amekutia mafuta, Mafuta ya

shangwe kupita wenzio.”

Ukweli zaidi katika Isaya 9:6 unaothibitisha kuwa

Yesu sio Mungu Baba

Kama tulivyoona huko nyuma, kwamba Isaya 9:6

ina mkanganyiko mkubwa kwa sababu ya

kutofautiana kivokali katika nakala zote za DSS na

MT. Lakini hata hivyo bado kuna nuru katika fungu

hili inayoonyesha wazi kwamba Yesu siyo Mungu

Baba kiuharisia. Mtu yeyote anayependa nuru ili

awe huru, natumaini kwa nuru hii iliyopo katika

fungu hili anaweza kuja katika hitimisho kwamba

Yesu si Mungu Baba, bali ni Mwana wa Mungu, na

Mwana wa Mungu akikuweka huru utakuwa huru

kwelikweli.

…Na jina lake ataitwa

Isaya 9:6 inaongelea mtoto ambaye angezaliwa na

kuitwa majina kama tuliyoona huko nyuma, na

mengine tutakayoona huko mbele. Yohana 1:1

ikizungumzia mtoto huyo atakayekuja inasema

kuwa “Yeye [Neno] alikuwa ni Mungu, Naye [Neno]

alikuwa kwa Mungu”. Kuonyesha wazi kwamba

mtoto huyo hakuwa Baba bali alikuwa kwa Mungu

Baba. Na Yohana 1:14 inathibitisha kwamba

“alikuwa ni Mwana wa pekee wa Mungu” na hii ndio

sababu alikuwa Mungu kwa asili; kwa sababu

alikuwa ni Mwana wa Mungu. Yohana 1:14 inaweka

wazi zaidi kwamba huyu “Mwana wa Mungu

alifanyika mwili wa kibinaadamu akakaa kwetu”. Ili

afanane na sisi ni lazima angezaliwa na mwanamke

(Maria) ili arithi asili ya ubinaadamu na mwili wa

dhambi (Rum 8:3) kutoka kwake. Na hivyo hapa

ndipo unabii wa Isaya 9:6 unatimia kwamba “kwetu

mtoto amezaliwa, tumepewa mtoto”. Mtume Paulo

katika Wafilipi 2:5-7 anashuhudia ya kuwa “mtoto

huyu hapo zamani alikuwa anafanana na Mungu

katika asili, tabia, na sifa.” Anasema zaidi kuwa,

“mtoto huyu aliamua kuiacha hali ya kufanana na

Mungu, na akaamua kuchukua juu yake hali ya

kufanana na mwanadamu”. Na Mika 5:2-3 kuhusu

mtoto huyu inatuambia kuwa “angetokea

Bethelehem” lakini “alikuwepo tangu zamani za

kale, tangu milele”. Si kwamba Yeye ni wa milele

asiye na mwanzo, hapana! Lakini ni wa zamani

sana kiasi kwamba akili ya mwanadamu haiwezi

kung’amua, na hivyo kwa mwanadamu ni kama

milele (angalia Mithali 8:22-25).

Biblia inatuambia kwamba mtoto ataitwa jina lake,

neno la kiebrania וַיִּקְרָ֤א kwa ajili ya “ataitwa”

limetafsiriwa katika Mwanzo 5:29 kama “atamwita”,

na katika Mwanzo 26:18 kama “akaviita”. Neno

וַיִּקְרָ֤א ( way·yiq·rā) linapatikana mara 201 katika

Biblia yote na limetafsiriwa kuonyesha mtu fulani

anamwita jina mtu flani mwingine. Hivyo, Isaya 9:6

itakuwa inasema, “Naye atamwita jina lake Mshauri

wa Ajabu, Elgibor (Mungu ni shujaa)” kumaanisha

kwamba Mungu ndiye atamwita Yesu jina hilo. Na

hii imethibitishwa katika Zaburi 45:6-7 na

Waebrania 1:8-9 ambapo Mungu Baba Mwenyewe

anamwita Yesu kuwa ni Mungu. Hivyo majina hayo

katika Isaya 9:6 Mungu Baba ndiye alimwita Yesu,

na hivyo Yesu sio Mungu Baba Mwenyewe.

Waebrania 1:8,9 “Lakini kwa habari za Mwana

asema, Kiti chako cha enzi, Mungu, ni cha milele na

milele; Na fimbo ya ufalme wako ni fimbo ya adili.

Umependa haki, umechukia maasi; Kwa hiyo

Mungu, Mungu wako, amekutia mafuta, Mafuta ya

shangwe kupita wenzio.”

…Mshauri wa Ajabu

Hapa utafsiri ulikosewa kidogo, na ilitakikiwa

kutafsiri kwamba, “ Naye atamwita jina lake Wa

Ajabu, Mshauri ” au “Mshauri, Wa Ajabu ” Neno “Wa

Ajabu” kiuhalisia linaonyesha uajabu katika kazi

zake zote na sio katika ushauri tu. Hivyo, neno “Wa

Ajabu” kwa sababu ni jina atakaloitwa mtoto huyo,

hii inamaanisha kwamba jina lake ni “La Ajabu”.

Kwa hiyo tukiwa na ukweli huu katika akili, hebu

tuangalie ni nani jina lake ni la ajabu katika

Maandiko, kisha tutajua mtoto huyo mwenye jina

“Wa Ajabu” au “La Ajabu” kiukweli ni nani.

Je unakumbuka wakati flani katika historia ya

kibiblia, malaika wa Bwana aliwatokea Manoa na

mke wake na akawaahidi kwamba watapata mtoto

mwanamme ambaye alipozaliwa aliitwa jina lake

Samsoni? Manoa alijaribu kumuuliza yule malaika

wa Bwana kwamba jina lake ni nani, yule malaika

wa Bwana alijibu kwamba “jina langu ni la ajabu”

Waamzi 13:17-18 inasema, “Manoa akamwambia

huyo malaika wa Bwana, Jina lako ni nani, ili

kwamba hapo hayo maneno yako yatakapotimia

nipate kukutukuza? Huyo malaika wa Bwana

akamwambia, Kwani wewe kuniuliza jina langu, kwa

kuwa jina hilo ni la ajabu? ”

Malaika huyu wa Bwana mwenye jina la Ajabu

alikuwa ni Yesu Kristo Mwenyewe, tena baada ya

hayo wakati Manoa anatoa sadaka tunaona malaika

huyo akatenda jambo la ajabu, maana alipaa na

mwali wa moto uliotoka pale madhabahuni kwenda

mbinguni.

Waamuzi 13:19 “Basi Manoa akamtwaa yule

mwana-mbuzi, pamoja na sadaka ya unga,

akamtolea Bwana hapo juu ya mwamba; huyo

malaika akatenda la ajabu ; Manoa na mkewe

wakaangalia.”

Tena kuna ushahidi wa Maandiko kwamba Malaika

huyu wa Bwana amekuwa akiitwa hata jina la

Mungu au Bwana kitu ambacho malaika wa kawaida

tu hawezi kuitwa, tena malaika huyu wa Bwana

ndiye alimtokea Musa katika mwali wa moto

(Kutoka 3:2). Ndiye alimzuia Ibrahimu kumtoa Isaka

kafara (Mwanzo 22:11-12), na ukisoma zaidi utaona

malaika huyu wakati mwingine ameitwa jina la

Mungu au Bwana, na wakati wa Manoa akadai

kwamba jina lake ni la Ajabu. Hakuna mtu

anayeweza kumwona Mungu akaishi, lakini Mungu

alimtumia Yesu kama malaika wake tangu zamani

ili kutimiza mapenzi yake, na kwa kuwa Yesu ni

Mwana wa Mungu, hivyo naye ni Mungu kwa asili

na sifa za kiuungu; na ndio maana anaitwa malaika

wa Bwana lakini wakati mwingine anaitwa kama

Mungu! Manoa alipomwona malaika huyu alidhani

amemwona Mungu na hivyo atakufa, lakini

kwakuwa yule malaika sio Mungu Baba, hivyo

Manoa hakufa (angalia Waamuzi 13:22)

Neno “malaika” la kiebrania ni מַלְאָך (malak) na la

kigiriki ni ἄγγελος (aggelos) na yote yanamaanisha

“mjumbe”. Hivyo Yesu kama mjumbe wa Bwana,

alitumwa na Mungu duniani kufanya mapenzi yake

tangu zamani; tena malaika huyu alitumwa kuja

kuuokoa ulimwengu (Yohana 3:16). Tena hapa

katika fungu la Isaya 9:6 kuna mkanganyiko

mkubwa sana; kwa maana Agano la kale la kigiriki -

Septuagint- katika Isaya 9:6 linamtaja mtoto

ambaye tumepewa kama “mjumbe” au “malaika”.

(ὅτι παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡμῖν οὗ ἡ ἀρχὴ

ἐγενήθη ἐπὶ τοῦ ὤμου αὐτοῦ καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ

μεγάλης βουλῆς ἄγγελος ἐγὼ γὰρ ἄξω εἰρήνην ἐπὶ τοὺς

ἄρχοντας εἰρήνην καὶ ὑγίειαν αὐτῷ) Isaya 9:6

Septuagint.

Tafsiri yake ya kiingereza inasomeka kama hivi…

“For a child is born to us, and a son is given to us,

whose government is upon his shoulder: and his

name is called the Messenger of great counsel: for I

will bring peace upon the princes, and health to

him.” Isaiah 9:6 Brenton Septuagint Translation.

Tafsiri yake kwa kiswahili ni kama hivi…

“Kwa maana Mtoto amezaliwa kwetu, na Mwana

tumepewa, ambaye mamlaka yako juu ya bega lake;

na jina lake anaitwa Mjumbe wa kusudi kuu; maana

nitaleta amani juu ya wakuu na afya juu yake.”

Isaya 9:6 Septuagint.

Septuagint ilitafsiriwa na Wayahudi kama 70-72

katika miaka ya 300-200 K.K., na hata hivyo

Septuagint ni nakala za mapema sana za Agano la

kale. Pia Agano la kale la kiebrania lithibitishwa na

Wamasorete katika karne ya 6 B.K., Na inajulikana

vizuri kwamba upotofu umeanza kuingia katika

Maandiko ya kiebrania katika karne za 6 na 7. Hivyo

lazima tujiulize, kwanini Septuagint nakala za

mapema sana zinasema tofauti? Jibu ni aidha

Septuagint inasema ukweli na nakala zingine

zimepotoshwa katika fungu la Isaya 9:6! Na tena ni

kwanini Paulo anamwita Yesu kuwa ni “Mpatanishi

wa Agano Jipya”? Aidha Septuagint itakuwa

inasema ukweli au kama sivyo, bado Yesu ni

Mjumbe au malaika wa Agano Jipya; maana

alitumwa na Baba kuja ulimwenguni, tena ndiye

malaika wa Bwana aliyeongea na watakatifu wa

Agano la kale na hivyo hawezi kuwa Mungu Baba

kwa uhalisi.

Waebrania 8:6 “Lakini sasa amepata huduma iliyo

bora zaidi, kwa kadiri alivyo mjumbe [mpatanishi]

wa agano lililo bora, lililoamriwa juu ya ahadi zilizo

bora.”

Waebrania 9:15 “Na kwa sababu hii ni mjumbe

[mpatanishi] wa agano jipya, ili, mauti ikiisha

kufanyika kwa kukomboa makosa yaliyokuwa chini

ya agano la kwanza, hao walioitwa waipokee ahadi

ya urithi wa milele.”

Waebrania 12:24 “na Yesu mjumbe [mpatanishi] wa

agano jipya, na damu ya kunyunyizwa, inenayo

mema kuliko ile ya Habili.”

NB: neno la kigiriki μεσίτης (mesités) halimaanishi

mjumbe kama lilivyotafs

Hitimisho

Kama tulivyoona huko nyuma fungu la Isaya 9:6 lina

mkanganyiko mkubwa sana; maana hata maneno na

maana zake zinatofautiana katika manuscripts

(nakala) za kiebrania na kigiriki za mapema, kitu

cha muhimu kuzingatia ni kwamba hakuna mtume

wala Mkristo aliyeandika maandiko ye yote

aliyewahi kutumia fungu hili. Mathayo, Luka, Marko

wala Yohana kamwe hawana fungu hili katika vitabu

vyao vya Injili. Hili nalo ni jambo la kujiuliza sana,

kama kweli Yesu angekuwa ni Mungu Baba,

Kwanini Waandishi wote wa vitabu vya Injili

hawakuwahi kutumia fungu hili kuelezea kuzaliwa

kwa Yesu? Tena Hakuna hata mtume mmoja

ambaye ana fungu hili katika walaka wake hata

mmoja. Pia waandishi wa Injili walitoa maandiko

kutoka kwenye Biblia ya kigiriki ya Septuagint, lakini

hawakuwahi kulitumi fungu la Isaya 9:6.

Kama Yesu angekuwa Mungu Baba kama

wanautatu wanavyodai, basi mitume wangelijua hilo;

maana imeandikwa “ Siri hiyo haikujulishwa

wanadamu katika vizazi vingine; kama

walivyofunuliwa mitume wake watakatifu na

manabii zamani hizi katika Roho ” Waefeso 3:3-4.

Mitume walifunuliwa siri yote kuhusu Mungu na

Kristo, lakini hakuna hata mtume mmoja aliyewahi

kutamka kwamba “Yesu ni Mungu Baba”, harafu

miaka 200 baada ya mitume kufa, watu wakaingiza

fundisho la utatu linalomfanya Yesu kuwa Mungu

Baba. Na wale wanaotetea mawazo haya wanatetea

akili za wanadamu kitu ambacho hata mitume

hawakuthubutu.

Kwa hiyo kama mtu akitumia fungu hili kusema

kwamba Yesu ni Mungu Baba, na afanye hivyo kwa

moyo wote. Lakini ajiulize kwanza, Ikiwa fungu hili

linatofautiana katika nakala za mapema, Je ni vema

kulitumia ili kuthibitisha kitu ambacho hata Yesu

Mwenyewe hakukisema? Na ikiwa mitume

wenyewe hawakuthubutu kulitumia fungu hilo wala

hawakuwahi kusema kuwa Yesu ni Mungu Baba, Je

ni vema sisi tuseme kinyume chao? Biblia

inatuambia kuwa “tumejengwa juu ya msingi wa

mitume na manabii”, tena Paulo anatuambia kuwa

“alaaniwe mtu anayehubiri Injili mpya” Ikiwa Mitume

walihubiri kuwa Yesu ni Mwana wa Mungu, wewe

leo unahubiri kuwa Yesu ni Mungu Baba. Je

unafanya vema? Hii sio tu kwamba uko kinyume na

mitume, lakini ni kumkana hata Kristo kuwa ni

Mwana wa Mungu, na huu ndio upinga Kristo.

(angalia 1Yohana 2:22,23)